PROJE GEREKÇELERİ

Süs bitkisi olarak önem kazanmış olan Fritillaria imperialis Yaklaşık olarak 45 yıldır ülkemizden ihracatı yapılan geofitlerin en önemlilerinden biridir. İhracatın büyük çoğunluğu Hollanda'ya çok az miktarı da Almanya, İngiltere, ABD, Japonya ve Danimarka'ya yapılmaktadır. Artan ihracat talebini karşılamak amacıyla bu bitkinin doğal yetişme alalarından sökülüp ihraç edilmesi konusunda baskılar zaman zaman artmaktadır. Ülkemizde doğal çiçek soğanı ticaretinin ağırlık kazanmaya başladığı 1960'lı yılların sonuna doğru, bu baskının sonucu yapılan sökümlerin doğayı tahrip ettiği ve bazı önlemlerin alınması gerektiği bilim adamlarınca ortaya atılmış ancak, alınacak önlemlere ilişkin tartışmalar 1974 yılına kadar sürdü. Fakat soğanların üretimiyle ilgili yapılan yanlışlıklar yüzünden ekonomik anlamda istenilen hedefe ulaşılamadı. Bu zaman içinde doğadan sökülerek ihraç edilen soğanların bir kısmı Hollanda da kültüre alınarak dünya piyasasına satılmaya başlandı. Böylece Türkiye çiçek soğanları açısından döviz girdisi sağlayan pazarının bir kısmını kaybetmekle karşı karşıya bulunmaktadır. Fakat zaman zaman dış talep nedeniyle söz konusu bitkinin ticari amaçla doğadan kaçak olarak sökülüp satılması gündeme gelmektedir. O zaman bitkinin en yoğun olarak bulunduğu Şemdinli bölgesi gündeme gelmekte ve bitkinin doğal alanları tahrip boyutunda kaçak sökümler yapılmaktadır.

Yöre halkına kendi doğal zenginliğinden bir olan ve kaçak söküm nedeniyle populasyonu tehdit altında olan Ters lale'nin kültüre alınması doğal bu zenginliğin gelir artırmak, yaşam düzeyini yükseltmek ve bu yolla her hangi bir doğal kaynağın tahrip görmeden korunarak bölgenin kalkınmasında nasıl kullanılabileceği gösterilmiş olacaktır. Diğer taraftan bitkinin doğadaki durumu da korunarak gelecek nesillere daha sağlıklı bir şekilde aktarılmış olacaktır.

Halen süs bitkisi olarak ihraç edilmesine karşın bu bitkinin yurt içinde bu amaçla kullanımı ya yok, ya da pek azdır. Oysa Anadolu kentlerini Anadolu'nun dağlarında yetişen bitkilerin süslemesi daha anlamlığı olabileceği gibi kentlerin turizm değerlerine de bir katkı sağlayacaktır. Fakat bu konuda gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.